3 dingen die je moet weten over vluchtelingen

‍Hoe we vluchtelingen ontvangen, bepaalt mee in welke mate ze kunnen deelnemen aan de samenleving.

Door

Ergens in Antwerpen bereidt de Palestijnse Dima zich voor op haar eerste werkdag als logistiek medewerker. Ze was chirurg in Palestina. Ze spreekt vier talen. Ze heeft jarenlang gewacht op een beslissing op haar asielaanvraag. Ze is een vluchteling. Maar dat is niet wie ze is. De vraag is welke kansen de samenleving haar biedt om haar plek te vinden en een nieuw leven op te bouwen. Want haar toekomst bepaalt ook die van de samenleving. Hier zijn drie dingen die je moet weten over vluchtelingen op Wereldvluchtelingendag.

Wat moet je weten over vluchtelingen?

1. ✅ De meeste vluchtelingen worden opgevangen in lage- of middeninkomenslanden

Waar worden de meeste vluchtelingen opgevangen?

Volgens UNHCR werden eind 2025 wereldwijd 118 miljoen mensen gedwongen ontheemd door oorlog, geweld, vervolging of schendingen van mensenrechten. Dat is 1 op 70 mensen op aarde. 42 miljoen mensen worden gedefinieerd als vluchtelingen, dat wil zeggen dat ze bescherming zochten in een ander land en niet veilig naar hun land van herkomst kunnen terugkeren. Toch vangt het rijkere Westen slechts een klein deel op. 68% van de vluchtelingen wordt opgevangen in lage- of middeninkomenslanden.

In België vroegen in 2025 ongeveer 35.000 mensen bescherming aan. Het CGRA erkende uiteindelijk 28,4% van de beslissingen als beschermingswaardig. Gedwongen migratie is een wereldwijd probleem dat voor het overgrote deel wordt gedragen door landen die daar het minst voor uitgerust zijn.

➡️ Meer info over onze missie hier.

2. ✅ Vluchteling zijn bepaalt niet wie je bent

Wie zijn vluchtelingen in België?

In het publieke debat wordt 'vluchteling' vaak als een soort categorie gebruikt. Alsof het een homogene groep beschrijft, met dezelfde noden en dezelfde achtergrond.‍

Maar achter dat woord gaan artsen, ingenieurs, leerkrachten, elektriciens, advocaten, studenten, ouders en ondernemers schuil. Rijke en arme mensen. Dromers en doeners. Mensen die koppig zijn, gekweld, creatief, ondernemend. Mensen zoals Dima, die tien jaar investeerde om chirurg te worden en dag en nacht werkte in een oorlogsgebied. Iedereen kan vluchteling worden. En daarom vind je in die groep ook alle mensen terug die je in een samenleving kunt vinden. “Ik werkte dag en nacht in een oorlogsgebied in Gaza. Ik had tien jaar van mijn leven geïnvesteerd om arts te worden. Ik was goed in wat ik deed. Hier ging ik naar een interimkantoor. Ik spreek Arabisch, perfect Engels, goed Nederlands en ook Frans. Het interimkantoor stuurde me als logistiek medewerker naar een havenbedrijf. Ja, dat was mijn enige optie, dus als je spreekt over motivatie….waarvoor?” zegt Dima, mentee.

“Ik spreek Arabisch, perfect Engels, goed Nederlands en ook Frans. Het interimkantoor stuurde me als logistiek medewerker naar een havenbedrijf. Ja, dat was mijn enige optie, dus als je spreekt over motivatie….waarvoor?”

Bij DUO for a JOB begeleiden we al jaren mensen met een vluchtelingenstatus. Van de 3.600 mentees met een vluchtelingenstatus die we ooit begeleidden, had 74% werkervaring in het buitenland, 64% ook al in België. Velen hebben een diploma, maar het is moeilijk, en in sommige gevallen zelfs onmogelijk om dit diploma hier te laten erkennen. Velen worstelen ook met de taalbarrière, een beperkt netwerk en de organisatie en de codes van de Belgische arbeidsmarkt. Dat zijn overbrugbare obstakels. Geen bewijs van gebrek aan talent of ambitie. Met een mentor vinden 7 op de 10 vluchtelingen bij DUO for a JOB een duurzame job of opleiding.

3. ✅ Hoe we vluchtelingen ontvangen, bepaalt mee in welke mate ze kunnen deelnemen aan de samenleving

Hoe kunnen vluchtelingen hun talenten benutten?

Aan de periode voor erkenning gaat een vaak lang migratieparcours vooraf, met maanden tot jarenlang wachten op een beslissing op de asielaanvraag. Vandaag is het recht op opvang niet gegarandeerd. En ook de rechten van erkende vluchtelingen staan meer en meer onder druk: toegang tot sociale bijstand of sociale woningen gekoppeld aan strenge voorwaarden; strengere regels voor gezinshereniging; beperking voor het verkrijgen van de Belgische nationaliteit,...

Mensen die hun hoofd vol hebben van administratieve of financiële zorgen, die wachten op nieuws over hun gezin, die niet weten of hun diploma erkend wordt, die verwikkeld zijn in complexe administratieve procedures: die mensen kunnen moeilijk voluit hun professionele project uitbouwen. “Als ik deze week honderd euro moet betalen, moet ik morgen misschien op straat slapen. Ik heb geen familie hier. Als ik hier een familie zou hebben, zouden ze me kunnen helpen, maar ik woon hier alleen. En ik krijg te horen dat als ik geen job vind, ik op een dag ook mijn leefloon zal verliezen.” toevoegt Dima.

Na vijf jaar werkt 29 à 37% van de erkende vluchtelingen, na tien jaar loopt dat op tot 50%. De meeste mensen (81%) hebben ooit wel gewerkt, maar de jobs zijn kortdurend en instabiel. Duurzame tewerkstelling blijft de grote uitdaging. Investeren in sociale rechten en begeleiding op maat is dus geen liefdadigheid. Het is een slimme keuze. Elk talent dat onbenut blijft, is een gemiste kans voor de hele samenleving.

➡️ Lees ons artikel over migratie als een verrijking hier.

‍Een samenleving die investeert in haar nieuwkomers, investeert in zichzelf

DUO for a JOB heeft sinds 2013 al meer dan 11.000 jongeren met migratieroots begeleid naar werk door hen te matchen aan vrijwillige mentoren van +50 jaar. Met deze innovatieve aanpak, mentoring naar werk, vindt 70% van de jongeren een stabiele job of opleiding.

Vluchtelingen zijn mensen met talent, ervaring en de wil om bij te dragen. Hoe we hen ontvangen en begeleiden, bepaalt of dat potentieel tot bloei komt. Potentieel dat onze samenleving hard nodig heeft. Op Wereldvluchtelingendag stellen we de vraag: welke kansen geven we aan mensen die al hier zijn, en die hun leven hier opnieuw willen opbouwen? Een eerste bouwsteen is het garanderen van sociale rechten, zodat iedereen een waardige start kan maken. Een tweede bouwsteen is een menselijk en warm onthaal en begeleiding, in verbinding met anderen, gericht op persoonlijke groei en inclusie in de samenleving.

Want een samenleving die investeert in haar nieuwkomers, investeert in zichzelf.

‍

Bronnen